ارنست اورسل ( مترجم : على اصغر سعيدى )

265

سفرنامه قفقاز و ايران ( فارسى )

نقاشى اختيارى است ، با وجود اين ايرانىها به ياد گرفتن اين رشته تمايل زيادى نشان مىدهند . ميان آنهايى كه در اين كلاس‌ها تدريس مىكنند ، بعضىها واقعا ممتاز و در رشته خود شاخص‌اند : يكى از استادان ، ده سال در پاريس زندگى كرده است و تقريبا يك فرانسوى كامل العيار به شمار مىرود و در نقاشى آبرنگ مهارت تامى دارد . « 1 » او در ميان تمامى آثار خود تابلوى رنگ و روغنى « ملك مقرب سن‌ميشل در حال پيروزى بر ابليس » را و همچنين تابلوى « حضرت مريم روى كرسى » را كه آن را در رم از روى تابلوهاى معروفى كشيده است ، بيشتر مىپسندد . هر شاگردى صرف نظر از دينى كه دارد - البته به استثناى يهودىها در اين مدرسه پذيرفته مىشوند و از به دو ورود چون از طرف شاه ماهانه‌يى به آنان تعلق مىگيرد بلافاصله مانند كارمندان دولت لباس متحد الشكل مخصوصى مىپوشند . رئيس دار الفنون « 2 » از اينكه تأسيسات مختلف آنجا را به خارجيان نشان بدهد قلبا لذت مىبرد و اداره‌ى چنين مؤسسه‌يى را براى خود افتخار بزرگى مىداند . دو روزنامه‌ى تهران به نام‌هاى ايران و اطلاع در دفتر همين مدرسه نوشته مىشود و در چاپخانه ( باسمه‌خانه ) ى سلطنتى به چاپ مىرسد . اشتراك شدن به روزنامه‌ى ايران - روزنامه‌ى رسمى دولت - براى كليه‌ى كارمندان اجبارى است . شاه كه در نوشتن به سبك كاملا كلاسيك فارسى ؛ يعنى به زبان درى داعيه‌يى دارد ، گاهى همكارى با اين روزنامه را حق مسلم خود مىداند . شرح دو سفر مشاراليه به اروپا - قبل از اينكه به صورت مدون چاپ شود ، اول بار به‌طور پاورقى در اين روزنامه منتشر شده است . مقالاتى كه به قلم اعليحضرت نوشته شده ، به سهولت قابل تشخيص است ، چون در اين مقالات به جاى كلمات عربى ، بيش‌تر از معادل لغات فارسى آنها استفاده شده است . البته چنين تعصبى كار نوشتن را مشكل مىكند زيرا در زبان فعلى فارسى از هر ده لغت چهار لغت ريشه عربى دارد . روزنامه‌ى ايران از لحاظ داشتن اخبار خارجى غنى است ؛ ضمنا از طريق اين روزنامه مردم تهران در جريان انتصابات جديد ، سفرهاى شاهانه ، و ضرب شستى كه شاه در شكار از خود نشان داده است ، قرار مىگيرند . اما نقش عمده‌ى اين روزنامه عبارت است از اينكه احترام

--> ( 1 ) . منظور نويسنده ميرزا على اكبر خان مزين الدوله نطنزى ، استاد كمال الملك است كه در سال 1275 ه ق از طرف ناصر الدين شاه براى تكميل تحصيلات به فرانسه فرستاده شد و بعد از مراجعت ، استاد نقاشى و زبان فرانسه‌ى دار الفنون بود . م . ( 2 ) . هنگام مسافرت اورسل به ايران رئيس دار الفنون مرحوم رضاقلىخان هدايت بوده است . م .